Şaşılık Nedir?
Normal şartlarda gözlerimiz aynı noktaya odaklanarak uyumlu ve paralel şekilde çalışır. Şaşılık, bu paralelliğin bozulması sonucu gözlerin farklı yönlere bakması durumudur. Toplumda yaklaşık %3 oranında görülür ve hem çocuklarda hem de yetişkinlerde ortaya çıkabilir.
Şaşılık Neden Olur?
Şaşılık farklı nedenlere bağlı olarak gelişebilir. En yaygın sebepler şunlardır:
- Genetik faktörler
- Çocukluk travmaları
- Diyabet
- Hipertansiyon
- Hidrosefali
- Kromozom bozuklukları
- Yüksek ateşli hastalıklar (çocuklukta)
- Havale geçirilmesi
- Göz içi tümörler
Şaşılık Belirtileri Nelerdir?
Şaşılık bazı belirtilerle kendini gösterebilir. Aşağıdaki şikayetlerden biri bile varsa göz muayenesi önemlidir:
- Baş ağrısı
- Göz ağrısı
- Bulanık görme
- Çift görme veya 3 boyutlu görememe
- Gözlerde sulanma
- Gözlerde kayma (dışarıdan fark edilmesi)
Bu belirtiler fark edildiğinde gecikmeden göz doktoruna başvurulmalıdır.
Şaşılık Türleri Nelerdir?
Şaşılık farklı şekillerde sınıflandırılabilir:
Klinik Türlerine Göre
- Gizli şaşılık
- Yetişkinlikte görülen şaşılık
- Kas felçlerine bağlı şaşılık
- Doğumsal şaşılık
- Kırma kusuruna bağlı şaşılık
Kayma Yönüne Göre
İçe Kayma (Ezotropya)
- Genellikle çocuklarda görülür
- Erken yaşta müdahale önemlidir
- Gözlük ve damla tedavisi ile düzeltilebilir
- Gerekirse cerrahi uygulanır
Dışa Kayma (Ekzotropya)
- Sürekli veya aralıklı olabilir
- Yakına bakarken çift görme görülebilir
- “Diverjans fazlalığı” ve “konverjans yetmezliği” gibi alt türleri vardır
- İleri durumlarda cerrahi gerekebilir
Şaşılık Nasıl Teşhis Edilir?
Şaşılık, göz doktoru tarafından yapılan detaylı muayene ile teşhis edilir. Bu muayenede:
- Gözlerin hizalanması
- Kas hareketleri
- Görme keskinliği
- Şaşılık derecesi
değerlendirilir.
Şaşılık Tedavisi Nasıl Yapılır?
Şaşılık tedavisi, hastanın yaşına ve şaşılığın türüne göre değişir:
1. Gözlük ve Lens Tedavisi
Kırma kusuruna bağlı şaşılıklarda etkili olabilir.
2. Kapama Tedavisi
- Sağlam göz kapatılarak tembel göz çalıştırılır
- Özellikle çocuklarda uygulanır
3. Prizmatik Camlar
Görme eksenini düzenleyerek çift görmeyi azaltır.
4. Botoks Uygulaması
Göz kaslarına uygulanan botoks ile kas dengesi sağlanabilir.
5. Cerrahi Müdahale
- Göz kaslarının pozisyonu düzeltilir
- İleri vakalarda kalıcı çözüm sağlar
Çocuklarda Şaşılık Neden Daha Önemlidir?
Çocukluk döneminde tedavi edilmeyen şaşılık:
- Göz tembelliğine (ambliyopi) yol açabilir
- Kalıcı görme kaybına neden olabilir
Bu yüzden özellikle erken teşhis ve tedavi kritik öneme sahiptir.